Аккумуляторды ажыратқанда алдымен минус клемманы, содан кейін плюсті шешеді. Қайта жалғағанда керісінше, алдымен плюс, ең соңында минус қосылады. Осы рет құралдың плюске тиіп, кузовқа тұйықталу қаупін азайтады. Клеммада ақ не жасыл қақ болса, оны тазалап, қосылысты қайтадан дұрыс қатайту керек.
Бұл нұсқаулық кәдімгі 12 вольтты қорғасын-қышқылды АКБ-ға арналған. Минус клеммада датчик немесе батареяны тіркеу жүйесі болса, қуатты ажыратпай тұрып көлік нұсқаулығын тексеріңіз: баптаулар өшіп, жаңа АКБ-ны жүйеге тіркеу қажет болуы мүмкін.
Клемма түрлері және жаңасын таңдау
Алдымен ескі АКБ-ның шығысы мен сым ұшын қарап алыңыз. Жеңіл көліктердің көбінде еуропалық конус тәрізді шығыс болады, плюсі минусынан жуандау. Жапон және корей көліктерінде жіңішке JIS шығыстары жиі кездеседі. Бұрандамен бекитін шығыс жүк көліктері мен арнайы жабдықта қолданылады.
Клемма шығыстың пішіні мен диаметріне, сондай-ақ сымның жуандығына сай келсін. Үлкен қысқыш бос тұрады, ал кішкентайын күшпен кигізсеңіз, шығыс не корпус бүлінуі мүмкін. Ескі бөлшекті өлшеп, АКБ таңбасын салыстырыңыз.
55D23L немесе 80D26L таңбасындағы L біздегі белгілеу бойынша кері полярлықты, R тура полярлықты білдіреді. Полярлықты анықтағанда АКБ-ны шығыстары өзіңізге қарап тұратындай қойыңыз: плюс сол жақта болса — тура, оң жақта болса — кері. Көлігіңізге сай үлгіні автокөлік бойынша таңдау бетінен қарап, өлшемі алаңшаға сыятынын тексеріңіз.
| Шығыс не қысқыш түрі | Қайда кездеседі | Орнатқанда нені тексеру керек |
|---|---|---|
| Еуропалық конус тәрізді | Еуропалық және көптеген корей көліктерінде | Диаметрін, плюс пен минус орнын, қысқыштың отыруын |
| Жіңішке JIS | Жапон және кейбір корей көліктерінде | Шығыстың жуандығын және JIS қысқышына сай екенін |
| Бұрандалы | Жүк және арнайы техникада | Бұранда диаметрі мен қадамын, болт ұзындығын, шайбасын |
Сәйкес емес қысқышты фольга, сым не металл төсеммен қыспаңыз, бос қосылыс қызып кетуі мүмкін. Ұшын ауыстырғанда кабельді де қараңыз: оқшаулағыш астындағы мыс жасыл тартса, сым жарылса не қызу ізі қалса, клемманы ғана ауыстыру мәселені шешпейді.
Сымның АКБ-ға қай бағыттан келетінін де байқаңыз. Әмбебап клемма көрші бөлшекке тіреліп, сымды тартып тұруы мүмкін. Орнатқан соң сым бос жатсын, қатты майыспасын, плюстің қақпағы толық жабылсын.
Неге алдымен минус шешіледі
АКБ-ның минусы көлік кузовына жалғанған. Минус клемманы шешкенде батарея мен кузов арасындағы тізбек үзіледі. Сондықтан плюспен жұмыс істеп жатқанда кілт кузовқа тиіп кетсе де, қысқа тұйықталу болмайды.
Плюсті бірінші шешсеңіз, кілт кузовқа тиіп, қысқа тұйықталу туғызуы мүмкін. Құрал қызып, ұшқын шығады, электроникаға зиян келуі ықтимал. Есте сақтаңыз: шешкенде минус алдымен, жалғағанда ең соңында.
Жұмысты бастамас бұрын қозғалтқышты өшіріп, кілтті алыңыз немесе брелокты алысырақ қойыңыз, жарық пен барлық тұтынушыны сөндіріңіз. Электронды блоктар тыныш режимге өтуі үшін бірнеше минут күтіңіз. Ашық оттың жанында жұмыс істемеңіз және металл құралды аккумулятордың үстіне қоймаңыз. Сақина мен сағатты шешкен дұрыс: плюске және кузовқа қатар тиіп кету қауіпті.
Клемманы шешер алдында АКБ бекітулі тұрғанын және шығыстарына еркін жетуге болатынын тексеріңіз. Фото: neauto.ru
Аккумулятор клеммасын қалай шешеді
Кәдімгі клеммаға көбіне 10 мм кілт керек, бірақ гайка өлшемі көлікке қарай өзгереді. Қолғап пен қорғаныш көзілдірік киіңіз, әсіресе корпуста зақым не электролит ізі болса. Қысқышты сымынан тартып жұлмаңыз, оқшаулағыш ішіндегі талшықтары үзілуі мүмкін.
- Қозғалтқышты, оталдыруды және барлық электр тұтынушыны өшіріңіз. Көлікті тұрақ тежегішіне қойыңыз.
- Минус шығысын табыңыз. Жанында «−» белгісі болады, сымы көбіне қара түсті. Гайканы босатыңыз, бірақ толық шешудің қажеті жоқ.
- Минус қысқышын шығыстан алыңыз. Жабысып қалса, жайлап ары-бері қозғаңыз немесе арнайы суырғыш қолданыңыз. Бұрауышпен аккумулятор корпусын тіреп көтермеңіз.
- Минус сымын шетке бекітіңіз, қайтадан шығысқа тиіп кетпесін.
- Плюс қысқышын босатып, шешіңіз. Плюс шығысын қақпақпен жабыңыз немесе құрал тиіп кетпейтіндей қорғаңыз.
- Батареяны алу қажет болса, бекіткішін шешіп, аккумуляторды тұтқасынан тік көтеріңіз. Ол ауыр, еңкейтпеңіз және клеммасынан ұстамаңыз.
Кей көлікте минус сымында ток датчигі тұрады. Оны тартпаңыз және корпусын ашпаңыз. Қуатты ажыратқан соң баптауларды сақтау не жүйені қайта баптау керек болса, көлік нұсқаулығын қараңыз немесе автоэлектрикке тапсырыңыз.
Клеммадағы қақты қалай тазалайды
Ақ ұнтақ тәрізді қақ электролит буы мен кірден пайда болады. Жасыл түс көбіне мыс сымның тотыққанын көрсетеді. Қақ контактіні нашарлатады: оталдырғанда ток көп өтеді, сондықтан аз ғана кедергінің өзі кернеуді түсіріп, стартердің баяу айналуына және қысқыштың қызуына әкелуі мүмкін.
Алдымен клеммаларды қауіпсіз ретпен шешіңіз. Қысқыштың ішкі бетін және аккумулятор шығысын клеммаға арналған щеткамен немесе жұмсақ металл щеткамен тазалаңыз. Босаған қақты кетіріңіз, бірақ металды қажап жұқартпаңыз. Қалдығын сәл дымқыл шүберекпен сүртіп, толық құрғатыңыз. Тазартқыш сұйықтықты батарея ішіне жібермеңіз және аккумуляторды шлангпен шаймаңыз.
Щеткамен шығыс пен қысқыштың ішкі бетіндегі бос қақты абайлап кетіреді. Фото: akbvavto.ru
Сода мен су қоспасы сыртындағы қышқыл ізін бейтараптайды, бірақ сұйықтық банкілерге кірмеуі керек. Ерітіндіні тек ластанған сыртқы жерге аздап жағыңыз, желдеткіш тесіктерге құймаңыз. Содан кейін сүртіп, жалғауды кептіріңіз. Қоспас бұрын контакт бетіне май жақпаңыз: ток таза металл арқылы өтуі керек.
Қайта жинаған соң жалғаудың сырт жағына клеммаға арналған қорғағыш майды жұқалап жағуға болады. Ол коррозияны баяулатады, бірақ бос қысқышты түземейді. Қақ тез қайталанса, шығыс маңы суланса, корпус жарылса немесе клемма қызып кетсе, батареяны, сымды және заряд кернеуін тексеріңіз. MEGAWATT-та АКБ мен генераторды бес минуттық тегін жедел тексеру бар.
Клемманы қайта орнату
Клеммаларды шешкендегі ретке керісінше жалғаңыз: алдымен плюс, соңынан минус. АКБ орнында тік тұрып, бекіткіші босамағанын тексеріңіз. Полярлықты шатастыру сақтандырғыштар мен электронды блоктарды зақымдауы мүмкін.
- Плюс қысқышын шығысқа қисайтпай, түбіне дейін кигізіңіз.
- Гайканы қысқыш айналмайтындай және қолмен шешілмейтіндей қатайтыңыз. Бар күшіңізбен тартпаңыз: қысқыш деформацияланып немесе шығыс бүлінуі мүмкін.
- Құрылымында болса, плюстің қорғаныш қақпағын орнына қойыңыз.
- Минус клемманы ең соңында кигізіп, дәл солай қатайтыңыз.
- Сымдар тартылып тұрмағанын, белдікке не ыстық бөлшекке тимейтінін тексеріңіз. Аккумулятор бекіткіште қозғалмауы керек.
- Оталдыруды қосып, көлікті тексеріңіз. Қуат ажыратылса, сағатты, әйнек көтергішті немесе мультимедианы қайта баптау қажет болуы мүмкін.
Бұрандалы қосылыстарда көлік не батарея нұсқаулығындағы тарту күшін сақтаңыз. Конус тәрізді әмбебап қысқыштардың бәріне ортақ бір момент жоқ: ұшы берік тұруы керек, бірақ жаншылып қалмауы тиіс. Нұсқаулықта нақты момент берілсе, динамометрлік кілт қолданыңыз. Клемманы балғамен қақпаңыз және конус шығыстың астына шайба салмаңыз.
Контакт нашар екенін қалай байқауға болады
Контакт нашар болса, стартер тек тырс етіп қалуы, оталдырғанда аспаптар панелі сөніп қалуы немесе қысқыш қызуы мүмкін. Бұл белгілер разрядталған АКБ-ға, стартер ақауына не қозғалтқыштың масса сымына да ұқсайды. Клемманы тазалау батареяның жарамдылығын бірден дәлелдемейді.
Тазалаған соң қозғалтқыш өшірулі кезде қысқышты қолмен тексеріңіз: ол шығыста айналмауы керек. Мультиметрмен кернеуді тікелей батарея шығыстарынан, кейін стартер айналғанда қысқыштардан өлшеуге болады. Екі көрсеткіштің айырмасы болса, қосылыста кедергі бар. Толық тексеру үшін жүктемемен сынау қажет, бос тұрғандағы кернеу жеткіліксіз.
АКБ қайта-қайта отырып қалса, генераторды және токтың ағуын тексеріңіз; қысқа сапар мен батареяның тозуы да әсер етеді. Толығырақ мультиметрмен тексеру нұсқаулығында және АКБ заряд ұстамаса не істеу керегін түсіндіретін мақалада жаздық. Жаңасын таңдағанда каталогтан өлшемі мен полярлығын салыстырыңыз, мысалы кері полярлықтағы VARTA.
Қысқыш шықпай қалса
Ескі клемма тоттан немесе бұрын қатты тартылғандықтан шығысқа жабысып қалуы мүмкін. Гайкасын босатқан соң қысқышты сәл қозғап көріңіз, бірақ сымнан тартып суырмаңыз. Ойығы болса, арнайы кеңейткішпен абайлап ашыңыз. Бұрауышты клемма мен шығыстың арасына терең сұқпаңыз: қорғасынды шығысты не АКБ қақпағын зақымдайсыз.
Қысқыш қозғалмаса, клемма суырғышын қолданыңыз. Шығысты балғамен ұрмаңыз және қыздырмаңыз. Болт не гайка айналмаса, қырын бүлдірмей, сыртынан босатқыш сұйықтық жағып, біраз күтіңіз. Сұйықтық контакт бетіне тимесін.
Клемманы шешкен соң шығысты терең сызат, кетік не балқу ізіне тексеріңіз. Қысқыш жарылған немесе толық тартылмайтын болса, жаңасына ауыстырыңыз. Орнатқанда ол қисаймай отыруы керек.
Қай кезде жұмысты маманға тапсырған дұрыс
Аккумулятордың корпусы ісінсе, жарылса, сұйықтық ақса, ысылдаған дыбыс не өткір иіс шықса, сым қатты қызып немесе балқып жатса, клемманы өзіңіз шешпеңіз. Мұндай батареяны тексермей зарядтамаңыз да, жалғамаңыз. Алдымен электр жүйесінің қауіпсіздігін тексеру керек.
Қазіргі көліктерде қуатты ажырату электронды блоктардың, дабыл жүйесінің не заряд басқаруының жұмысына әсер етуі мүмкін. Минус клеммада датчик бар-жоғын білмесеңіз немесе полярлыққа күмәндансаңыз, тәжірибе жасамаңыз. Алматы ішінде аккумуляторды көшпелі түрде ауыстыру қызметіне жүгінуге болады; маман өлшемін, шығысын және көлік талабын тексереді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Аккумулятордан алдымен қай клемманы шешеді?
Алдымен минус, одан кейін плюс шешіледі. Осылай кузов батарея тізбегінен ажырап, кілтпен қысқа тұйықталу қаупі азаяды.
Қай клемманы бірінші жалғау керек?
Орнатқанда алдымен плюс жалғанады, минус ең соңында қосылады. Минус ажыратулы кезде құрал кузовқа тисе де, тізбек тұйықталмайды.
Клеммадағы қақты немен тазалайды?
Клеммаға арналған щетка немесе жұмсақ металл щетка мен құрғақ шүберек жеткілікті. Сода ерітіндісін тек сыртқы бетке қолданып, аккумулятор ішіне кіргізбеңіз; тазалаған соң толық құрғатыңыз.
Аккумулятор клеммасын майлау керек пе?
Қорғағыш майды жалғау жиналғаннан кейін сыртқы бетіне жұқа етіп жағады. Ол коррозияны баяулатады, бірақ таза металл контакт пен дұрыс тартуды алмастырмайды.
Аккумулятор клеммасы неге қызады?
Көбіне қысқыш босап қалған, тотыққан немесе кабель зақымданған болады. Қарайған не балқыған із байқалса, жалғауды және сымды тексеріңіз.
Қозғалтқыш істеп тұрғанда клемманы шешуге бола ма?
Жоқ, қозғалтқыш жұмыс істеп тұрғанда аккумуляторды ажыратпаңыз. Кернеу секіріп, көліктің электроникасы зақымдануы мүмкін.
Мұқабадағы фото: steepmen.ru
