AGM мен EFB — электр жүктемесі жоғары көліктерге арналған қорғасын-қышқылды аккумулятор түрлері. Қарапайым Start-Stop жүйесі бар көлікке көбіне EFB орнатылады. Электр жабдығы көп немесе тежеу энергиясын қайта пайдаланатын жүйесі бар көліктерде AGM жиі қолданылады. Зауыттан AGM орнатылса, техникалық талаптарды тексермей кәдімгі АКБ-ға ауыстырмаңыз.
AGM мен EFB деген не
EFB атауы ағылшынның Enhanced Flooded Battery деген сөздерінен алынған. Бұл — сұйық электролиті бар жетілдірілген аккумулятор. Құрылымы кәдімгі қорғасын-қышқылды АКБ-ға ұқсайды, бірақ пластиналары мен материалдары күшейтілген. Сондықтан жиі зарядталып-разрядталатын жұмыс тәртібіне жақсырақ шыдайды. Электролиті корпустың ішінде еркін қозғалады.
AGM атауы Absorbent Glass Mat сөзінен шыққан. Электролит пластиналардың арасындағы шыныталшық төсемге сіңіріледі, бос сұйық күйде шайқалып тұрмайды. Мұндай АКБ дірілге жақсы төзеді, зарядты тезірек қабылдайды және әдетте көп циклге шыдайды. AGM аккумуляторының клапаны қысымды реттейді, корпусы жабық. Оны ашуға да, төңкеріп қоюға да болмайды.
Екеуінің де негізі — қорғасын мен қышқыл. Айырмасы электролиттің орналасуында, пластиналардың құрылымында және жиі заряд-разрядқа төзуінде. Қызмет мерзімін тек технологиясына қарап болжау қиын. Оған ауа райы, жүріс сипаты, генератор мен көліктің электр жүйесінің күйі әсер етеді.
Орнату алдындағы LN2 EFB таңбасы бар GS Yuasa аккумуляторы. Фото: drive2.ru
AGM мен EFB-нің айырмасы
| Сипат | EFB | AGM |
|---|---|---|
| Электролит | Сұйық, еркін күйде | Шыныталшық төсемге сіңген |
| Қайда жиі қолданылады | Қарапайым Start-Stop, жиі циклдік жүктеме | Қалпына келтіру жүйесі, электр тұтынушысы көп көлік |
| Циклге төзімділігі | Кәдімгі сұйық АКБ-дан жоғары | Ұқсас санаттағы EFB-ден көбіне жоғары |
| Заряд қабылдауы | Кәдімгі АКБ-дан жақсырақ | Дұрыс режимде зарядты тез қабылдайды |
| Кәдімгі АКБ орнына қою | Өндіруші рұқсат етсе ғана | Көлік жүйесімен үйлесуі керек |
| Күтімі | Көбіне қызмет көрсетілмейтін, таңбасын қараңыз | Жабық, ашуға және су құюға болмайды |
Сыйымдылығы бірдей екі аккумулятордың стартер тогы, өлшемі мен полярлығы әртүрлі болуы мүмкін. Әуелі көліктің нұсқаулығын немесе бұрынғы АКБ-ның таңбасын қарап, содан кейін MEGAWATT аккумуляторлар каталогын және көлік бойынша аккумулятор таңдауды қараңыз.
Start-Stop жүйесіне қайсысы керек
Start-Stop жүйесі бағдаршамда немесе кептелісте көлік тоқтағанда қозғалтқышты сөндіріп, қозғалыс басталғанда қайта қосады. Кәдімгі батарея мұндай жиі циклге арналмаған. Қозғалтқыш жиі өшіп-қосылса, әсіресе қыста, кептелісте және қысқа бағыттарда, генератор зарядты толықтырып үлгермеуі мүмкін.
Қарапайым Start-Stop жүйесіне өндіруші EFB орнатуы ықтимал. Тежеу кезінде заряд жинайтын жүйесі, электр жүктемесі көп немесе аккумуляторы салонда орналасқан комплектацияларда AGM жиірек кездеседі. Бірақ «қарапайым көлікке EFB, қымбат көлікке AGM» деген ереже жоқ. Нақты көліктің зауыттық талабына қараңыз.
Бастапқыда EFB тұрса, әдетте EFB қойылады. AGM-ге тек өндіруші рұқсат еткенде және өлшемі мен параметрлері сәйкес келгенде ауысуға болады. Егер бастапқыда AGM болса, өндіруші басқа нұсқаны мақұлдамайынша EFB немесе кәдімгі АКБ қоймаңыз. Батарея орнына сыя кеткенімен, заряд жүйесі соған лайық деген сөз емес.
Алматының қысында қысқа сапарлар аккумуляторға ауыр тиеді. Суықта қозғалтқышты оталдыруға көбірек қуат кетеді, ал батареяның бере алатын қуаты төмендейді. Көлік кептелісте көп тұрса немесе көбіне 10–15 минуттық қысқа сапарға шықса, заряд деңгейі мен генераторды мезгіл-мезгіл тексертіңіз. Технологияны ауыстыру генератордағы ақауды немесе тұрақты толық зарядталмауды шешпейді.
AGM орнына кәдімгі аккумулятор қоюға бола ма
Кей жүргізуші AGM орнына арзанырақ сұйық электролитті АКБ іздейді. Мұндай ауыстыруға өндіруші дәл сол модель мен комплектация үшін рұқсат берсе ғана болады. Аккумуляторды басқару жүйесі бар көлікте сәйкес емес тип зарядтау алгоритмін бұзып, батареяның тез тозуына немесе кей функциялардың сөнуіне әкелуі мүмкін.
Зауытта орнатылған аккумулятордың түрін, сыйымдылығы мен стартер тогын, өлшемін, бекіткішін, полярлығы мен клеммасын салыстырыңыз. Минус клеммада датчик бар-жоғын, BMS жүйесін және жаңа АКБ-ны тіркеу қажеттігін де анықтаңыз. Нұсқаулықта AGM делінсе, сервис құжатында басқа нұсқаға рұқсат жазылмайынша AGM орнатыңыз.
EFB-ден AGM-ге ауысқанда да үйлесімділікті тексеру керек. AGM үйлесуі мүмкін, бірақ жүйеге кодтау керек болуы, өлшемі немесе желдеткіш шығысы басқа болуы ықтимал. Қай жылдағы модель екеніне қарап қана шешпеңіз, VIN арқылы немесе көлік нұсқаулығынан рұқсатты тексеріңіз.
Ауыстырғаннан кейін бейімдеу қажет пе
BMW, Volkswagen, Audi сияқты кейбір көліктердің басқару блогы батареяның түрі мен сыйымдылығын есепке алады. Жаңа аккумулятор қойған соң оны тіркеу немесе кодтау қажет болуы мүмкін: жүйеге батареяның жаңа екенін, технологиясы мен сыйымдылығын енгізеді. Бұл жасалмаса, кей көліктер бұрынғы ескі батареяға арналған зарядтау есебін қолдана береді.
Бейімдеу қажеттігі модельге, жылына, қозғалтқышына және комплектациясына қарай өзгереді. «Барлық BMW-ны кодтау керек» немесе «барлық VAG-та тіркеу керек» деп нақты айта алмаймыз. VIN дерегінен немесе сервистік нұсқаулықтан тексеріңіз. Егер тіркеу қажет болса, алдымен түрі, сыйымдылығы және стартер тогы дұрыс АКБ орнатылады, содан кейін диагностика құрылғысымен тіркеледі.
Аккумуляторды тіркеу көліктің электр қуатын ажыратумен бірдей емес. Радио баптауларын сақтау жаңа батареяны тіркеудің орнына жүрмейді. Өзіңіз ауыстырсаңыз, клемманы алу және қосу тәртібін біліп алыңыз: ескі аккумуляторды алғанда алдымен минус, жаңасын орнатқанда алдымен плюс, соңынан минус қосылады.
AGM мен EFB қызметін қалай ұзартуға болады
AGM де, EFB де ұзақ уақыт разряд күйінде тұруды ұнатпайды. Суықта қозғалтқышты іске қосқаннан кейін генератор стартер жұмсаған қуатты қайта толтыруы керек. Бірнеше шақырымдық қысқа бағыттар, қосулы сигнализация және қосымша электр құрылғылары зарядты біртіндеп азайтады.
Бірнеше аптада бір рет көлік кемі 3–4 сағат тұрғаннан кейінгі кернеуді өлшеңіз. +20 °C шамасындағы кәдімгі қорғасын-қышқылды АКБ үшін жуық көрсеткіштер: 12,7–12,8 В — толық заряд, 12,4 В — шамамен 75%, 12,2 В — жартысына жуық, 12,0 В және одан төмен — терең разряд. AGM үшін көрсеткіш сәл өзгеше болуы мүмкін. Жүргеннен кейінгі үстіңгі заряд өлшемді бұрмалайды.
Қозғалтқыш істеп тұрғанда клеммада жиі 13,8–14,5 В көрінеді. Бірақ ақылды зарядтау жүйесі температураға, жүктемеге және жүріс режиміне қарай осы әдеттегі аралықтан уақытша ауытқуы мүмкін. Кернеуді уақыт бойынша бақылап, көлік нұсқаулығындағы талаппен салыстырыңыз. Кернеу үнемі тым төмен не тым жоғары болса, генератор мен сымдарды тексерту керек.
Тоқтың көлік өшірулі кезде ағуы да зарядты азайтады. Көп жеңіл көлікте электронды блоктар ұйқы режиміне өткен соң 30–50 мА-ге дейінгі ток қалыпты бағдар саналады, бірақ дабыл жүйесі мен комплектацияға қарай өзгереді. АКБ түнде немесе бірнеше күнде отырып қалса, себепсіз үлкен сыйымдылық сатып алмай, ток ағуын, АКБ мен генераторды тексеріңіз.
Үйде қалай зарядтау керек
AGM немесе EFB режимін қолдайтын автоматты зарядтағышты пайдаланыңыз. Кәдімгі қорғасын-қышқылды АКБ-ға сыйымдылығының шамамен 10%-ына тең ток жиі қолданылады: мысалы, 60 А·сағ батареяға шамамен 6 А. AGM үшін зарядтағыш нұсқаулығын орындаңыз. Өндіруші рұқсат етпесе, кернеуі жоғары қалпына келтіру немесе десульфатация режимін қоспаңыз.
Қызыл және қара қысқыштар капот астындағы аккумуляторға жалғанған. Фото: akbvavto.ru
- Корпусты қарап шығыңыз. Жарылған, сұйықтық аққан, қатты ісінген немесе күкірт иісі шыққан АКБ-ны зарядтамаңыз.
- Аккумуляторды ауа кіріп-шығатын жерге, от пен ұшқыннан алыс қойыңыз. Зарядтағышты жаппаңыз, сымдарын тартпаңыз.
- Қуаты өшірулі зарядтағышта қызыл қысқышты плюске, қарасын минусқа жалғаңыз. Құрылғы нұсқаулығында өзге тәртіп көрсетілсе, соны ұстаныңыз.
- Бар болса AGM немесе EFB режимін таңдаңыз да, зарядтағышты ток көзіне қосыңыз.
- Автоматты цикл біткенше күтіңіз. Корпус қатты қызса, иіс шықса немесе аккумулятор ысылдай бастаса, зарядтағышты өшіріңіз.
Мұздап қалған АКБ-ны зарядтамаңыз. Разрядталған аккумулятордағы электролит толық зарядталған батареяға қарағанда жоғары температурада қатады. Қыста қатты отырып қалған болса, бөлме ішінде жібітіп, зарядтағышқа қоспай тұрып корпусын тексеріңіз.
Неге жиі разрядталады
Аккумулятордың қайта-қайта отырып қалуына генератордың ақауы немесе токтың ағуы жиі себеп болады. Әуелі генератор қуат беріп тұрғанын тексеріңіз, содан кейін электронды блоктар ұйқыға кеткен кездегі тыныштық тогын өлшеңіз. Клемма мен бекіткіштің күйі де маңызды: тотыққан клемма іске қосқанда қызып, бос бекітілген батарея дірілден корпусын зақымдауы мүмкін. Клемманы шамадан тыс қатайтпай бекітіңіз, әйтпесе шығысын бүлдіресіз.
Фараны өшірмей кетіп, батарея бір рет отырып қалса, оны сыртқы зарядтағышпен толық зарядтап, біраз тынықтырғаннан кейін жағдайын бағалаңыз. Қысқа жолмен жүру терең разрядты әрдайым толтыра алмайды: генератор ең алдымен көліктің өзіне қуат беруге есептелген. Бустермен немесе басқа көліктен оталдырған соң да зарядтау мен диагностика қажет болуы мүмкін.
Қалай таңдап, үйлесімділігін қайдан тексеруге болады
Алдымен батарея технологиясын, кейін сыйымдылығы мен стартер тогын, содан соң өлшемін, полярлығын, клеммасы мен бекіткішін салыстырыңыз. Start-Stop жүйесі бар көлікке тек ампер-сағатына қарап АКБ алуға болмайды. MEGAWATT каталогында AGM VARTA 60 А·сағ, AGM Exide 70 А·сағ және AGM Tokushima 70 үлгілері бар. Тапсырыс берер алдында көлік пен бұрынғы АКБ параметрін салыстырыңыз; бағасы тауар бетінде көрсетілген.
Күмән болса, MEGAWATT-та аккумулятор мен генераторды тегін жедел тексертуге болады. Диагностика шамамен бес минут алады. Көлікке сай АКБ таңдауға көмектесеміз, қажет болса зарядтау немесе қалпына келтіру қызметін ұсынамыз. Аккумуляторды ауыстыру үшін Алматыда шығу қызметі бар, орнату тегін.
Жиі қойылатын сұрақтар
AGM EFB-ден жақсы ма?
AGM жиі циклдік жүктемеге жақсы төзеді және зарядты тез қабылдайды. Бірақ ол кез келген көлікке дұрыс деген сөз емес. Зауыт EFB көрсетсе, ауыстыруға рұқсат пен бейімдеу талабын тексеріңіз.
EFB кәдімгі аккумулятор ма?
Электролиті сұйық, бірақ құрылысы жиі циклге шыдауға күшейтілген. Кәдімгі құймалы АКБ-дан ауырлау режимге арналған және бастапқы деңгейдегі Start-Stop жүйелерінде жиі қолданылады.
AGM-ді EFB-ге ауыстыруға бола ма?
Өндіруші дәл сіздің комплектацияға рұқсат берсе ғана. Зарядтау алгоритмін, сыйымдылықты, өлшемді және жаңа батареяны тіркеу қажеттігін тексеріңіз.
AGM-ді кәдімгі зарядтағышпен зарядтауға бола ма?
Зарядтағыш AGM-ге сай режимді қолдап, рұқсат етілмеген кернеу бермесе болады. Күмән болса, AGM бағдарламасы бар автоматты құрылғы қолданып, екі өндірушінің де нұсқаулығын оқыңыз.
AGM-ді ауыстыратын уақыт келгенін қалай білемін?
Тек кернеуге қарап анықтау мүмкін емес. Зарядын, стартер тогын және жүктеме кезіндегі жұмысын тексеру қажет. Стартер баяу айналып, батарея қайта-қайта отырып қалса, АКБ мен генераторды диагностикадан өткізіңіз.
Жаңа батареяны қойғаннан кейін тіркеу керек пе?
BMS бар кей көліктерде керек. VIN бойынша процедураны анықтап, өндіруші талап етсе басқару блогына АКБ типі мен сыйымдылығын енгізіңіз.
Мұқабадағы фото: drive2.ru
