Қыста аккумулятордың әлсіздігі көбіне аязды түннен кейін білінеді. Суықта АКБ стартерге азырақ ток береді, ал моторды айналдыруға көбірек күш керек. Таңертең көлік оталсын десеңіз, батареяның зарядын және клеммалардың күйін тексеріп жүріңіз. Отырып қалған АКБ-ны себебін анықтамай ауыстыра салмаңыз.
Алматыда көлік көбіне қысқа жолға шығып, қалған уақытын аулада өткізеді. Мұндай жүрісте генератор іске қосуға кеткен зарядты қайтарып үлгермеуі мүмкін. Алғашқы қатты аязда осы байқалады: стартер баяу айналады немесе реле ғана сыртылдайды.
Аяз аккумуляторға қалай әсер етеді
Суықта қорғасын-қышқылды АКБ ішіндегі реакция баяулайды, сондықтан стартерге беретін тогы азаяды. Оның үстіне қоюланған май мотордың айналуын қиындатады. Жаз бойы білінбеген әлсіздік алғашқы аязда осылай көрінеді.
Сау әрі зарядталған батарея бір түнгі аяздан әдетте отырмайды. Қысқа сапарда мотор өшкенше АКБ іске қосуға жұмсаған зарядын толтырып үлгермеуі мүмкін. Әйнек жылытқышы мен фара да ток алады, ал суық батарея генератордан келетін зарядты баяу қабылдайды.
Жазғы ыстық АКБ-ның тозуын тездетеді. Мұны жүргізуші көбіне қыс түскенде ғана байқайды. Ауыстыру туралы шешімді батареяның жасына қарап шығармаңыз: әуелі зарядтап, жүктемемен тексертіңіз, генераторды да қаратыңыз.
Заряд азайғанын қалай тексеруге болады
Стартердің дыбысы өзгерсе, мән беріңіз. Моторды баяу айналдыруы немесе реленің қайта-қайта сыртылдауы АКБ әлсірегенде болады. Дәл осындай белгі клемма босап қалғанда да кездеседі. Панель жарығы күңгірттенсе де, бірден жаңа батарея іздемей, алдымен түйіспені тексеріңіз.
Мультиметрмен АКБ-ның тыныш тұрғандағы кернеуін өлшеңіз. Қозғалтқыш пен барлық тұтынушы өшкен соң батареяға біраз уақыт беріңіз: жаңа ғана жүріп келген көлікте көрсеткіш уақытша жоғары болады. Төмендегі мәндер бөлме температурасындағы бағдар; қатты аязда бір санға қарап үкім шығармаңыз.
Мультиметр мен өлшеу сымдары мотор бөліміндегі аккумулятордың үстінде жатыр. Фото: info.biletniystol.ru
- Оталдыру жүйесін, жарықты және барлық жылытқышты өшіріңіз. АКБ корпусындағы «+» және «−» белгілерін табыңыз.
- Мультиметрді тұрақты кернеуді өлшеу режиміне, 12 В-тан жоғары шекке қойыңыз. Қызыл ұшын плюске, қарасын минуске тигізіңіз.
- Көрсеткішті жазып алыңыз. Құралмен не щуптармен екі клемманы қосып алмаңыз.
- Кернеу төмен болса, АКБ-ны өзіне сай құрылғымен зарядтаңыз. Кейін қайта өлшеп, стартердің қалай айналатынын қараңыз; әлсіз болса, жүктемемен тексертіңіз.
| Жүктемесіз АКБ кернеуі | Нені білдіреді |
|---|---|
| Шамамен 12,8 В | Бөлме температурасында толық зарядталған стартерлік АКБ үшін бағдар. Стартер бәрібір әлсіз айналса, жүктемемен сынаңыз. |
| 12,4 В-тан төмен | VARTA батареяны зарядтауды ұсынады. Бұл жағдай қайталанса, недозаряд себебін іздеңіз. |
| Зарядтан кейін тез төмендейді | АКБ күйін және көлік тоқтап тұрғандағы ток шығынын тексеріңіз. Тек кернеуге қарап кінәліні анықтау қиын. |
Кестедегі кернеу мәндері VARTA ұсынған бағдарға негізделген. Терең разрядтан кейін батареяны әуелі зарядтап, содан соң іске қосу қабілетін тексереді. Мультиметріңіз болмаса, біз АКБ мен генераторды 5 минутта тегін тексереміз.
Таңертең көлік оталмаса, не істейсіз
Стартер әрең айналып тұрса, қайта-қайта оталдыра бермеңіз. Әуелі әйнек жылытқышы мен жарықты өшіріп, беріліс тетігінің дұрыс тұрғанын тексеріңіз. Механикалық қорапта ілініс педалін басыңыз. Содан кейін АКБ-ға қараңыз.
- АКБ корпусына қараңыз. Ісінген бүйірі, жарықшақ немесе аққан электролит болса, оталдыру мен зарядтауды тоқтатыңыз. Қатып қалған сияқты көрінсе, төмендегі бөлімді оқыңыз.
- Клеммалар босап тұрмағанын байқап көріңіз. Ақ не жасылдау қақ токтың өтуіне кедергі жасайды. Екі полюске темір құралды қатар тигізбеңіз.
- Мультиметр болса, кернеуді өлшеңіз. Төмен мән батареяны зарядтау керегін көрсетеді, бірақ себебі генераторда, токтың ағып кетуінде немесе қысқа сапарларда болуы мүмкін.
- АКБ бүтін әрі қатпаған болса, іске қосу құрылғысын қолданыңыз немесе басқа көліктен ток беріңіз. Екі көліктің нұсқаулығын сақтаңыз; кабельді қосу реті басқа көліктен ток беру туралы материалда берілген.
- Мотор оталған соң зарядтау жүйесін тексертіңіз. Қатты разрядталған АКБ-ны құрылғымен зарядтаңыз: қысқа жүріс пен бос жүріс толық зарядты қайтара бермейді.
Стартер әдеттегідей айналып, мотор оталмаса, жанармай беру мен тұтандыру жүйесін тексеру керек. Сыртқы құрылғымен оталған көлік ертеңіне тағы үнсіз қалса, генераторды және көлік тоқтап тұрғандағы ток шығынын өлшетіңіз. Әйтпесе жаңа АКБ да отырып қалуы мүмкін.
Электролит қатып қалса не істеу керек
Қорғасын-қышқылды АКБ разрядталғанда электролиттегі судың үлесі артады. Сол себепті отырған батарея заряды толық батареяға қарағанда оңайырақ қатады. Ауа температурасының өзіне қарап АКБ ішінде мұз бар-жоғын анықтай алмайсыз.
Корпус ісінсе, жарылса не сұйықтық ақса, оталдыруды тоқтатыңыз. Терең разрядталған АКБ қатты аяздан кейін сырттай бүтін көрінсе де, ішінде мұз болуы мүмкін. Ондай батареяны зарядтағышқа қоспаңыз, басқа көліктен ток та бермеңіз. Қатқан АКБ-ны зарядтауға болмайды.
Қауіпсіз шешіп алуға болатын болса, батареяны желдетілетін жерде өздігінен жібітіңіз. Оны тік қойыңыз, астына орнықты табан салыңыз, балалардан және ұшқын шығаратын заттардан алыста ұстаңыз. Үстіне қайнаған су құймаңыз, фенмен не отпен қыздырмаңыз. Жібіген соң корпусты қайта қараңыз: зақымданған АКБ-ны зарядтамай, тексеруге немесе ауыстыруға беріңіз. Шешіп алуға сенім болмаса, маманды орнында шақырған дұрыс.
Қыста аккумуляторды шешіп, үйге алып кіру керек пе
Күнде жүретін көліктің сау, зарядталған АКБ-сын түн сайын шешпейді. Кей машинада электр қорегін ажыратқаннан кейін баптаулар өшеді. Батареяны шешу тәртібі өз көлігіңіздің нұсқаулығында жазылған.
Көлік бірнеше апта қозғалмай тұрса, АКБ-ны алдын ала зарядтаңыз. Нұсқаулық рұқсат етсе, минус сымын ажыратуға немесе батареяны шешіп, құрғақ салқын жерде сақтауға болады. VARTA сақтау кезінде кернеуді мезгіл-мезгіл өлшеуге кеңес береді. Радиатордың жаны жарамайды: ыстықта батарея тезірек өздігінен разрядталады.
Қызыл қақпақ плюстік шығысты белгілейді, жанында аккумулятор клеммалары көрінеді. Фото: info.alivahotel.ru
Өзіңіз шешсеңіз, мотор мен оталдыру жүйесін өшіріп, қолдағы металл әшекейді алыңыз. Алдымен минус клемманы босатыңыз, содан соң плюс пен бекіткішті алыңыз. Қайта салғанда батареяны бекітіп, алдымен плюсті, кейін минусты қосасыз. АКБ-ны тік ұстаңыз. Минус клеммада датчик болса немесе көлік батареяны тіркеуді талап етсе, жұмысты шеберге тапсырған ыңғайлы.
Қыс бойы АКБ-ға қалай күтім жасау керек
Клеммадағы қысқыш қолмен бұрағанда қозғалмауы керек. Ақ қақ жиналған жерде түйісу нашарлайды; стартер айналғанда клемма тіпті қызуы мүмкін. Сырттай қарағанда бұл отырған АКБ сияқты көрінеді. Тазалауды оталдыру жүйесін өшіріп, көлік нұсқаулығына сай жасаңыз. Қышқыл ізі болса, шеберге көрсетіңіз.
АКБ орнында мықтап тұруы керек: шұңқырлы жолда шайқалса, бекіткіші мен түйіспелері бүлінеді. Зауыттан қойылған қаптамасы болса, тексерген соң орнына салыңыз. Ал өзіңіз жасаған қаппен желдеткіш тесіктерді жаппаңыз. Ондай қап зарядты толықтырмайды.
Алматыда қысқа қашықтыққа ғана жүрсеңіз, АКБ-ның тыныш тұрғандағы кернеуін ара-тұра өлшеңіз. Қалыпты температурада 12,4 В-тан қайта төмендесе, батареяны зарядтап, себебін тексеріңіз. Зарядтан кейін де бір түнде отырса, тоқтап тұрған көліктің ток шығынын өлшету керек. Себептерін аккумулятордың түнде отырып қалуы туралы мақалада талдадық.
Қыста аккумуляторды қашан және қалай зарядтау керек
Бірнеше сәтсіз оталдырудан немесе ұзақ тұрақтан кейін АКБ-ны құрылғымен зарядтаған дұрыс. Ток пен режимді батареяның және зарядтағыштың нұсқаулығына қарап таңдаңыз. AGM мен EFB үшін құрылғыдағы тиісті режим қажет. Автоматты зарядтағыш қолдансаңыз да, қоспас бұрын батарея түрін дұрыс таңдаңыз.
Қол сымдармен аккумуляторға жалғанған зарядтау құрылғысын басқарып тұр. Фото: megavtogal.com
- Корпусты қараңыз. Қатқан, жарылған, аққан не қатты ісінген батареяны зарядтамаңыз.
- АКБ-ны құрғақ, желдетілетін жерге орнықты қойыңыз. Көліктен шешпей зарядтасаңыз, машина нұсқаулығындағы қосу тәртібін ұстаныңыз. Қысқыштарды жалғағанда зарядтағыш тоқтан ажыратылып тұрсын.
- Қызыл қысқышты плюске, қарасын минуске немесе көлік нұсқаулығында көрсетілген масса нүктесіне жалғаңыз. Құрылғыдан кәдімгі АКБ, EFB не AGM режимін батарея белгісіне қарай таңдаңыз.
- Құрылғы нұсқаулығы көрсеткен цикл аяқталғанша күтіңіз. Содан кейін оны желіден ажыратып, қысқыштарды кері ретпен алыңыз.
- АКБ тыныққаннан кейін кернеуін және мотордың оталуын тексеріңіз. Заряд тез қайта түссе, қайта-қайта зарядтай бермей, диагностика жасаңыз.
Заряд кезінде газ бөлінеді. Бөлмені желдетіңіз, темекі шекпеңіз, ұшқын шығармаңыз. AGM-ді ашпаңыз, қызмет көрсетілмейтін АКБ-ға су құймаңыз. Үйде қолайлы орын не құрылғы болмаса, батареяны зарядтауға және қалпына келтіруге әкеліңіз. Зарядтан кейін оның іске қосу қабілетін тексереміз.
Қай кезде ауыстыру керек және қысқа қандай АКБ алған дұрыс
Толық зарядталған АКБ жүктеме сынағында моторды оталдыруға жететін ток бере алмаса, ауыстыру керек. Әуелі генератор мен клеммаларды да тексеріңіз. Корпус жарылып не сұйықтық ағып тұрса, оны әрі қарай қолданбаңыз. Жасына емес, нақты күйіне қараңыз.
Жаңасын таңдағанда алдымен корпус өлшемін, бекіткішін, полярлығын және клеммалардың орнын салыстырыңыз. Содан соң өндіруші ұсынған сыйымдылықты (А·сағ) және бір стандарт бойынша берілген іске қосу тогын (А) қараңыз. Аязда ток қоры пайдалы, бірақ әр стандарттың сандарын тікелей салыстыруға болмайды. Старт-стоп жүйесі бар машинаға өзіне лайық AGM не EFB технологиясын сақтаңыз; кей көлікте ауыстырған батареяны жүйеге тіркеу керек. Старт-стоп жоқ көлікке AGM-ді тек «қыста жақсы» деген себеппен алуға асықпас едім.
Каталогта кәдімгі Аком 75 А·сағ, 750 А және Exide AGM EK700, 70 А·сағ, 760 А бар. Бұл сипаттамалар тауар беттерінен алынған, ал сізге керегі көлікке байланысты. Көлік бойынша АКБ таңдап, өлшемі мен полярлығын салыстырыңыз; бағасы тауар бетінде тұр. Ескі АКБ-ны есепке қабылдаймыз. Алматыда барып ауыстырып, тегін орнатамыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қыста аккумуляторды күн сайын үйге алып кіру керек пе?
Күнде жүретін көліктің сау әрі зарядталған АКБ-сын әдетте шешпейді. Ұзақ тұрақта батареяны алдын ала зарядтап, күйін бақылаңыз. Электроникаға әсер етпеу үшін шешу тәртібін көлік нұсқаулығынан қараңыз.
Неге аккумулятор қыста бір түнде отырып қалады?
Аяз әлсіз батареяның ток беруін азайтады, сондықтан бұрыннан бар ақау таңертең байқалады. АКБ түнде шынымен разрядталса, токтың ағып кетуін және қосулы қалған құрылғыларды тексеріңіз. Батареяның өзін де сынау керек. Кешкі және таңғы кернеуді салыстырудан бастаған ыңғайлы.
Аккумуляторды даладағы аязда зарядтауға бола ма?
Әуелі оның қатпағанын және корпусы бүтін екенін анықтаңыз. Зарядтағыш сол температурада жұмыс істеуге және батарея түріне сай болуы керек; суықта процесс баяу жүреді. Қатып қалған АКБ-ны зарядтауға қоспаңыз.
Моторды ұзақ бос жүргізу АКБ-ны толық зарядтай ма?
Терең разрядтан кейін бұған сенбеңіз. Генератордың тогының бір бөлігі көліктің өз тұтынушыларына кетеді, оның беруі мотор айналымына да тәуелді. Батареяны құрылғымен зарядтап, неге отырғанын тексерген дұрыс.
Іске қосу тогы жоғары аккумуляторды салуға бола ма?
Болады, егер технологиясы, өлшемі, полярлығы және басқа талаптары көлігіңізге сай келсе. Бір ғана үлкен санға қарап алмаңыз: сәйкес келмейтін корпус не батарея түрі проблема туғызады. Ток мәндерін бір стандартпен салыстырыңыз.
Мұқабадағы фото: njcar.ru
