Егер аккумулятор түнде отырып қалса, алдымен оның заряды жеткілікті ме және өзі жарамды ма, соны тексеріңіз. Содан кейін тыныштықтағы токты өлшеңіз: көлік жабық кезде бір тұтынушы тоқтамай жұмыс істеп тұрғаны байқалады. Әдетте алғашқы тексеруге мультиметр мен бір кеш жеткілікті.
Жаңа батарея алуға асықпаңыз. Қысқа жолдарда аккумулятор толық қуатталып үлгермейді, ал генератор ақаулы болса немесе видеорегистратор өшпей қалса, заряд одан әрі азаяды. Себебін жоймай жаңа АКБ салсаңыз да, мәселе қайталанады. Төменде тексеру реті мен бағдар болатын мәндер берілген.
«Түнде отырып қалу» нені білдіреді
Таңертең мотор баяу айналады, реле қайта-қайта шыртылдайды немесе оталдырғанда аспаптар панелі сөніп қалады. Бұл стартерге күш түскенде кернеудің төмен екенін көрсетеді, бірақ нақты себебін ашпайды. АКБ кешке дейін толық зарядталмауы, тозып сыйымдылығын жоғалтуы немесе көліктегі бір тізбек арқылы отырып қалуы ықтимал.
Алдымен соңғы күндердегі жағдайды еске түсіріңіз: қысқа жолдар, сөніп қалмаған фара не салон шамы, жаңадан орнатылған дабыл жүйесі, автожылыту, видеорегистратор немесе магнитола. Бұлар ақауды іздейтін бағытты тарылтады, ал нақты себебін өлшеу көрсетеді.
От алдыруды өшірген соң электронды блоктарға ұйқы режиміне өту үшін уақыт керек. Көлік моделіне қарай бұл бірнеше минуттан жарты сағатқа дейін не одан да көп уақыт алады. Есікті жапқан бойда ток өлшесеңіз, мән жоғары шығып, қате қорытындыға әкеледі.
Алдымен аккумуляторды тексеріңіз
Көлікті тегіс жерге қойып, электр тұтынушыларын өшіріңіз. Жүріп келгеннен немесе зарядтағаннан кейін батареяны кемі екі сағат тынықтырып, мультиметрді тұрақты кернеу режиміне қойыңыз. Қызыл щупты плюске, қарасын минусқа тигізіңіз. Кәдімгі 12 вольтты қорғасын-қышқылды АКБ үшін мына мәндер бағдар болады:
| Демалғаннан кейінгі кернеу | Зарядтың шамамен деңгейі | Не істеу керек |
|---|---|---|
| 12,7–12,8 В | шамамен 100% | заряд деңгейі жақсы |
| шамамен 12,4 В | шамамен 75% | жүріс режимін тексеріп, қажет болса зарядтау |
| шамамен 12,2 В | шамамен 50% | сыртқы зарядтағышпен зарядтап, толық қуатталмау себебін іздеу |
| 12,0 В және төмен | терең разряд | тезірек зарядтап, АКБ күйін тексеру |
Кестедегі мәндер жүктемесіз біраз тұрған батареяға арналған. Температура мен АКБ түрі көрсеткішті өзгерте алады. Кернеуі 12,6 В болған батареяның өзі оталдырғанда күрт төмендеуі мүмкін, сондықтан іске қосу қуатын тестермен тексеріңіз.
Корпусы ісінсе, жарылса, электролит ақса немесе күкірттің өткір иісі шықса, зарядтағышты қоспаңыз және жүрісті жалғастырмаңыз. Мұндай батарея қауіпті. Әдеттегі разряд болса, АКБ түріне сай құрылғымен зарядтаңыз. Қарапайым батареяға зарядтау тогын сыйымдылықтың шамамен 10%-ына қояды: 60 А·сағ үшін шамамен 6 А. AGM/EFB батареяларында өндіруші көрсеткен режимді қолданыңыз.
Қол капот астындағы аккумулятор клеммасының бекіткішін босатып жатыр. Фото: podolyaka.ru
Генератор мен зарядтауды тексеріңіз
Таңертеңгі төмен кернеуге аккумулятордың жүріс кезінде толық зарядталмауы себеп болуы мүмкін. Көлік жүріп бара жатқанда батареяға аз қуат жиналса, түнгі тұрақ мәселені ғана көрсетеді. Қозғалтқышты іске қосып, клеммалардағы кернеуді өлшеңіз. Көп көлікте қызған мотор үшін бағдар шамасы 13,8–14,5 В. Жақын жарықты, желдеткішті және артқы әйнек жылытқышын қосыңыз: кернеу күрт түсіп, сол төмен деңгейде қалмауы керек.
Қазіргі көліктерде зарядтауды интеллектуалды басқару жүйесі реттейді. Сондықтан кернеу температураға, батарея зарядына және жүріс режиміне қарай өзгеруі мүмкін. Бір ғана өлшем ақауды дәлелдемейді. Кәдімгі жағдайда мән үнемі 13,5 В-тан төмен, 14,8 В-тан жоғары болса немесе қатты құбылса, генераторды, реттегішті, белдікті және жалғауларды тексертіңіз. Масса сымы бос немесе клемма тотыққан болса, заряд нашарлайды.
Клеммаларды қолмен бұрап көріңіз: бос тұрмауы керек. Тазалау үшін аккумуляторды ажыратыңыз. Шешкенде алдымен минус, кейін плюс алынады; жалғағанда алдымен плюс, соңынан минус қосылады.
MEGAWATT-та аккумулятор мен генераторға экспресс-диагностика шамамен бес минутта жасалады. Егер АКБ сыйымдылығын жоғалтса, тест нәтижесін көрсетіп, көлікке сай батареяны каталогтан немесе көлік бойынша таңдау арқылы ұсына аламыз.
Мультиметрмен ток ағуын өлшеу
Тыныштықтағы ток дегеніміз көлік жабылып, электронды блоктар ұйқы режиміне өткен кезде жұмсалатын ток. Дабыл жүйесі, жад баптаулары және штаттық электроника аздап қуат алып тұрады. Көп жеңіл көлікте блоктар ұйқыға кеткеннен кейінгі 30–50 мА шамасы бағдар болады. Кей модельде қалыпты мән өзгеше, сондықтан көлік құжатындағы көрсеткішпен салыстырыңыз.
Токты тізбекті үзіп, мультиметрді арасына қосып өлшейді. Щуптарды аккумулятордың плюсі мен минусына қатар тигізсеңіз, қысқа тұйықталу болып, мультиметрдің сақтандырғышы күйіп кетуі мүмкін.
- От алдыруды өшіріп, кілтті алыңыз, жарық пен керек-жарақтарды сөндіріңіз. Есіктер мен жүксалғышты жабыңыз. Капот ашық қалса, құлпын қолмен іліп қойыңыз, сонда көлік капот жабық деп қабылдайды.
- Электроника ұйқыға кеткенше күтіңіз. Әдетте 15–30 минут, бірақ кейбір көлікке одан да ұзақ уақыт керек. Күтіп тұрғанда есікті ашпаңыз, брелок түймелерін баспаңыз.
- Қызыл щупты ток өлшейтін ұяға ауыстырып, тұрақты токтың ең үлкен диапазонынан бастаңыз, әдетте 10 А. Қара щуп COM ұясында қалсын.
- Аккумулятордың минус клеммасын шешіңіз. Мультиметрді батареяның минус шығысы мен ажыратылған сымның арасына қосыңыз: прибор тізбекті тұйықтап, тұтынуды көрсетеді. Қозғалтқышты оталдырмаңыз және қуатты құрылғыларды қоспаңыз.
- Көрсеткіш тұрақталған соң мәнін бағалаңыз. Ток жоғары болса, ақаулы тізбекті іздеңіз. Аз токты дәлірек өлшеу үшін мА диапазонына ауысуға болады, бірақ мультиметрдің шекті мәнінен аспаңыз.
Мультиметр аккумулятор жанындағы тізбектегі ток мәнін көрсетіп тұр. Фото: znaiauto.ru
Мультиметрді қолдануды білмесеңіз, тексеруді кездейсоқ бастамаңыз. Амперметр режиміндегі приборды аккумулятор полюстеріне тікелей жалғауға болмайды, бұл қысқа тұйықталу. Тізбекті дұрыс емес әдіспен ашсаңыз, блоктар қайта оянып, көрсеткіш өзгереді.
Ақаулы тізбекті қалай табуға болады
Ток жоғары болса, сақтандырғыштарды бір-бірден суырып, дисплейдегі өзгерісті бақылаңыз. Сақтандырғыш алынғаннан кейін ток түссе, сол тізбекті тексеру керек. Әр әрекеттен кейін электроника тұрақтанғанша күтіңіз; сақтандырғышты суырған соң блоктардың ұйқыға кетуі де кідіруі мүмкін.
Алдымен қосымша жабдық пен көзге оңай түсетін тұстарды қараңыз: видеорегистратор, розеткадағы зарядтағыш, қосымша дабыл жүйесі, автожылыту, күшейткіш. Кейін салон шамы, жүксалғыш жарығы, магнитола және штаттық блоктардың тізбегін тексеріңіз. Жүксалғыш шамы жабық қақпақтың астында жанып тұруы мүмкін. Мұны түнде байқап көріңіз немесе телефонға видео түсіріңіз.
Дабыл жүйесі мен автожылыту бірнеше тізбекке қосылған болуы ықтимал. Сымдарды кеспеңіз және кездейсоқ релелерді суырмаңыз: баптау жойылып, электроника зақымдануы мүмкін. Қолжетімді сақтандырғыштарды алғаннан кейін ток өзгермесе, ақау генератор тізбегінде, қосымша жабдықта немесе сымда болуы мүмкін. Мұндайда автоэлектрикке барған дұрыс.
Мультиметр щуптары аккумулятор шығыстарына тиіп тұр, дисплейде кернеу көрсетілген. Фото: electroinfo.net
Аккумуляторды жиі отырғызатын тұтынушылар
Тікелей жалғанған видеорегистратор тұрақтағанда да түсірілімін жалғастыруы мүмкін. Кернеу төмендегенде қуатты қауіпсіз өшіретін режимі не контроллері болмаса, жарамды АКБ-ны да тауысады. Тұрақ режимінің баптауын және бөлек контроллер арқылы қосылғанын тексеріңіз.
Дабыл жүйесі мен автожылыту аз ток алады, бірақ дұрыс орнатылса, қалыпты шектен аспауы керек. Қосымша жабдық орнатылғаннан кейін тыныштық тогын өлшеткен жөн. Мәселе сол күні басталса, орнатушыдан жалғау орындары мен күзет режимін тексеруді сұраңыз.
Штаттық магнитола, жабылмаған есік, жүксалғыш шамы немесе ақаулы реле де электр тұтынуды қалдырады. Қысқа жолдарды ұмытпаңыз: стартер көп қуат жұмсайды, ал кептелістегі 5–10 минуттық жүріс әсіресе қыста оны толық қалпына келтірмеуі мүмкін. Ондайда ток ағуы қалыпты, бірақ АКБ үнемі толық заряд алмайды.
Себебі аккумуляторда ма, ток ағуында ма, генераторда ма
Бір өлшемге сүйенбей, бірнеше белгіні салыстырыңыз. Бос жүрістегі кернеу төмен, ал ұйқы режимінен кейін ток қалыпты болса, зарядтау жүйесі мен АКБ күйін тексеріңіз. Ток жоғары болса, тұтынушы тізбегін іздеңіз. Толық зарядталған батарея көліктен бөлек тұрғанда да тез отырып қалса, оның ішінде ақау бар немесе сыйымдылығы азайған болуы мүмкін.
Өлшемді екі уақытта қайталап көріңіз: көлікті жапқан бойда және электроника толық ұйықтағаннан кейін. Алғашында ток жүздеген миллиампер болып, кейін 30–50 мА-ге түссе, бұл блоктардың қалыпты жұмысынан болуы мүмкін. Екі көрсеткішті де, күткен уақытты да жазып алыңыз. Ток түсіп барып қайта көтерілсе, кейде оянатын құрылғыны іздеңіз: кілтсіз кіру жүйесінің модулі, телематика немесе қосымша дабыл жүйесі.
| Нәтиже | Іздеу бағыты |
|---|---|
| Ұйқы режимінен кейін ток 50 мА-ден жоғары | тұтынушы, дабыл жүйесі, магнитола, сым немесе штаттық блок |
| Ток қалыпты, таңертең заряд төмен | генератордың толық зарядтамауы, қысқа жолдар немесе тозған АКБ |
| Қозғалтқыш істеп тұрғанда зарядтау кернеуі төмен | генератор, белдік, реттегіш, клеммалар немесе масса |
| Толық зарядталған АКБ көліктен тыс та тез отырады | батарея ақауы, сульфатация немесе сыйымдылықтың жоғалуы |
Бұл кесте соңғы диагноз емес. Тексеру сәтінде ток қалыпты болғанымен, ара-тұра қосылатын блок кейін батареяны отырғызуы мүмкін. Диод ақаулы генератор бір уақытта АКБ-ны толық зарядтамай, тұрақта кері ток өткізуі ықтимал. Себепті бір кеште таппасаңыз, шеберханада зарядтау жүйесі мен ток ағуын тексертіңіз.
Сервиске барғанша іздеуді жеңілдетуге болады. Көлікті әдеттегідей жауып, брелокты қолданбай қойыңыз да, таңертең стартердің қалай айналғанын белгілеңіз. Клемманы әр түн сайын ажыратып жүру тұрақты шешім емес: баптаулар өшеді, күзет жүйесі бұзылуы мүмкін, ал ақаудың өзі жасырын қалады. Жолға шұғыл шығу керек болса, жарамды бустерді қолданыңыз немесе көмек шақырыңыз, бірақ разряд себебін кейін міндетті түрде анықтаңыз.
Жаңа АКБ алғанда өлшемін, сыйымдылығын, іске қосу тогын, корпус түрін және полярлығын көлік талабымен салыстырыңыз. «Қоры болсын» деп сыйымдылығы үлкенін алу әрдайым дұрыс емес: ол орынға сыйып, зарядтау жүйесіне сәйкес келуі керек. Маркасы мен моделі бойынша таңдау жасауға болады, ал қолжетімді батареяларды АКБ каталогынан қараңыз. Мысалы, кері полярлық қажет көлікке Wewatt 60 Ah 560412 немесе VARTA 60Ah 560410 сәйкес келуі мүмкін. Өлшемі мен сипаттамасын көлік талабымен салыстырыңыз.
Ескі аккумуляторды жаңасын алғанда есепке өткізуге болады. Көлік оталмаса немесе батареяны алып келу ыңғайсыз болса, Алматыда маман шақырып ауыстыру және тегін орнату қызметі бар.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жаңа аккумулятор неге түнде отырып қалады?
Жаңа батарея да ток ағуынан, толық заряд алмаудан немесе көлікке сыйымдылығы сәйкес келмеуінен отырады. Блоктар ұйықтағаннан кейін зарядтау кернеуі мен тыныштық тогын өлшеп, клеммалардың мықтап бекітілгеніне көз жеткізіңіз.
Көліктегі ток ағуының қалыпты мәні қандай?
Көп жеңіл көлікте электроника ұйқыға кеткеннен кейін 30–50 мА шамасы бағдар болады. Телематикасы немесе қосымша жүйелері бар модельде мән басқаша болуы мүмкін, сондықтан нақты көліктің құжатын қараңыз.
Клемманы алмай ток ағуын өлшеуге бола ма?
Тұрақты ток өлшейтін, қажетті диапазон мен дәлдігі бар ток қысқышын қолдануға болады. Кәдімгі мультиметр тізбекке бірізді жалғанады, көбіне минус сымындағы үзіліске қойылады. Оны клеммаларға қатар қосуға болмайды.
Көлік электроникасы ұйықтағанша қанша күту керек?
Көлік жабылғаннан кейін көбіне 15–30 минут күту жеткілікті, кейбір модельдерге көбірек уақыт қажет. Күтіп тұрғанда есіктерді ашпаңыз және брелокты баспаңыз, әйтпесе блоктар қайта оянады.
Генератор 14 В көрсетеді, бірақ АКБ бәрібір отырады. Неге?
Бос жүрістегі жалғыз өлшем жеткіліксіз. Жүктеме кезінде кернеуді, тыныштық тогын, сымдардың күйін және батареяның іске қосу қуатын тексеріңіз; кейбір ақау анда-санда ғана білінеді.
Себебі табылмаса, не істеген дұрыс?
Бөлшектерді болжап ауыстырмаңыз. MEGAWATT-та АКБ мен генераторға тегін экспресс-диагностикадан өтуге болады, ал автоэлектрик бөлшектеуді немесе бірнеше режимде өлшеуді қажет ететін тізбектерді қарайды.
Мұқабадағы фото: podolyaka.ru
